ارتش؛دفاع مقدس، خودباوری و خودکفایی

ارتش؛دفاع مقدس، خودباوری و خودکفایی

ارتش؛دفاع مقدس، خودباوری و خودکفایی

ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﻰ در ﻃﻮل اﯾﻦ ﺳﺎلﻫﺎ در ﺻﻔﻮف ﻣﻘﺪم ﻫﻤه ﮐﺎرﻫﺎی اﻓﺘﺨﺎرآﻣﯿﺰی ﮐﻪ از ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرﻓﺖ، ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ.‏ در دوران دﻓﺎع ﻣﻘﺪس، ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﻰ در ﺑﺨﺶ آﻓﻨﺪ و ﭘﺪاﻓﻨﺪ ﮐﺎرﻫﺎی درﺧﺸﺎﻧﻰ انجام داد.

سرهنگ ستاد قاسم اکبری‌مقدم پژوهشگر دفاع مقدس سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس ارتش در یادداشتی،خوباوری و خودکفایی را در ارتش جمهوری اسلامی ایران بررسی کرده است:

در این یادداشت می‌خوانیم:خودباوری به معنی نادیده گرفتن کمبودها نیست، بلکه به معنی دیدن استعدادها و توانایی‌ها و استعداد سازمان و مجموعه است. بخش مهمی از خودباوری حاصل دانستن نقاط ضعف است به طوری که به شما در رسیدن به چیزی که می‌خواهید به آن برسید کمک می‌کند. مجموع عزت نفس و اعتماد به نفس در کنار یکدیگر به خودباوری ختم می‌شوند. خودباوری و خوداتکایی افراد در سازمان‌ها و ارگان‌ها، عامل موثری در توسعه و پیشرفت جامعه در تمامی ابعاد و شئون آن محسوب می‌شود.

قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران حدود ۵۰ هزار مستشار آمریکایی و خارجی در ارتش ایران حضور داشتند. وظیفه آنان راهبری تجهیزات حساس و دقیق هوایی و دریایی و زمینی بود. شرایط کاری‌شان طوری بود که اجازه نمی‌دادند، پرسنل نظامی ارتش و حتی کارکنان فنی به آن تجهیزات دسترسی مستقیم داشته باشند و با دانش پیچیده آن تجهیزات آشنا شوند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و قطع رابطه با آمریکا مستشاران خارجی از کشور اخراج شدند. با شروع جنگ تحمیلی تصور غربی‌ها و آمریکایی‌ها این بود که با خروج مستشاران، تجهیزات پیشرفته ارتش همچون هواپیماها، سامانه‌ها و رادارهای پدافندی و ناوچه‌ها زمین‌گیر خواهند شد و از کار خواهند افتاد. در نتیجه ایران تسلیم خواهد شد و ایران تقاضای بازگشت مستشاران را خواهد داد؛ اما چنین اتفاقی رُخ نداد.

اولین ارگان و سازمانی که از سوی آمریکا مورد تحریم همه‌جانبه قرار گرفت ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. ایجاد و تشدید تحریم‏‌ها از سوی استکبار و دشمنان انقلاب اسلامی ایران زمینه‌ی بروز و ظهور خلاقیت و نوآوری در جهت رفع مشکلات و تأمین نیازمندی‌ های فنی و لجستیکی و قطعات یدکی تجهیزات نظامی زمینی، پدافندی، هوایی و دریایی و استفاده از حداکثر ظرفیت‌های علمی و عملی پرسنل ارتش را فراهم نمود و تلاش شد تا از توانایی صاحب‌نظران، مبتکران، دانشمندان، نیروهای خلاق و متخصصین پرتوان ارتش، صنایع نظامی و غیرنظامی، دانشگاه‌ها و کاخانجات کشور بهره‌برداری تا نیازهای تجهیزات نظامی از طریق منابع داخلی تامین شود.

اعتماد به نفس و خودباوری که امام خمینی(ره) در ارتش به وجود آوردند و توسط آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله العالی) نماینده وقت امام در ارتش توسعه داده شد، کارکنان و متخصصان و کارشناسان فنی ارتش را به این باور رساند که باید دست بر زانوی خود بگذارند و روی پای خودشان بایستند. از این رو آنان اقدام به راهبری و راه‌اندازی تجهیزات حساس و دقیق کردند؛ البته راه‌اندازی آن تجهیزاتِ حساس و دقیق کار آسان و ساده‌ای نبود؛ چرا که همیشه بروزترین، دقیق‌ترین و حساس‌ترین تجهیزات و تکنولوژی در اختیار  نیروهای مسلح کشورها قرار دارد.

کارکنان ارتش بنا بر مسئولیت و تعهدی که نسبت به انقلاب، امام و مردم عزیزمان داشتند و با انگیزه و روحیه انقلابی، اسلامی، دینی و میهنی، با انجام کارهای جهادی، تجهیزات و سامانه‌های دفاعی را عملیاتی و فعال‌سازی کردند. آنان با خروج مستشاران و متخصصین خارجی و به ویژه آمریکایی، تمامی منابع علمی، اسنادی و جزوه‌های مرتبط با تجهیزات را جمع‌آوری و شروع به مطالعه کردند. سپس با کمک  و همراهی بخش‌های علمی، دانشگاهی و صنعتی کشور و با تلاش شبانه‌روزی توانستند با مشخصات فنی تجهیزات آشنا شوند. پس از مدتی کیفیت کار آنان و تعمیراتشان به قدری ارتقا یافت که بهتر و ارزان‌تر از کار مستشاران نظامی بود. روحیه و تفکر جهادی و انقلابی کارکنان فنی ارتش موجب شد تا وقفه در استفاده از تجهیزات و ادوات مهم نظامی احساس نشود و رخنه‌ای به وجود نیاید و با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در ۳۱ شهریورماه ۱۳۵۹ تجهیزات و تسلیحات نظامی مورد نیاز به سرعت در صحنه نبرد و مقابله با دشمن بکارگیری شوند.

در این میان با توجه به ماهیت ماموریت و تجهیزات حساس و مهم نیروی هوایی و وابستگی شدید تجهیزات هوایی به آمریکا، نیروی هوایی در صف مقدم خودکفایی، طراحی، ساخت قطعات، تجهیزات و جهاد خودکفایی قرار گرفت.

در سال ۱۳۶۲با صدور دستورات صریح و قاطع ریاست جمهوری وقت(حضرت آیت الله خامنه‌ای(مدظله العالی)) جهاد خودکفایی در نیروی هوایی ارتش شکل گرفت و شور و شعف خاصی در نیروهای جوان و انقلابی بوجود آمد.‏ چرا که به‏ دنبال فرصتی برای بروز توانایی‏‏‌ها و قابلیت‏‌های فنی به بندکشیده‌ خود توسط مستشاران آمریکایی بودند.‏ زیرا در رژیم پهلوی کارکنان و پرسنل فنی  در نیروی هوایی و سایر نیروهای ارتش(دریایی-زمینی) علیرغم دانش و تخصص کافی، حق تعمیر هیچ‌گونه قطعه‌ای را نداشتند و باید فقط قطعات را تعویض می‌کردند  و بیشتر قطعات تعویض شده برای تعمیر به خارج از کشور و تعداد معدودی فقط توسط مستشاران تعمیر می‌شد. این موضوع یک رنج و درد برای کارکنان فنی و خلاق نیروی هوایی ارتش بود.

در چنین شرایطی حمایت‏‌های حکیمانه و تشویق و ترغیب نیروها در حرکت به سمت خودکفایی از طرف مقام معظم رهبری(مدظله العالی)، در تسریع و تسهیل امور و فراهم نمودن زمینه‌‏های کمک و همکاری فرماندهان و مسئولین نیرو، بسیار مؤثر و کارساز شد و اقدامات بسیار ارزشمندی در آن شرایط بحرانی دفاع مقدس انجام پذیرفت که سرنوشت جنگ را تغییر داد.‏ البته تغییر در نگرش‏‌ها و باورهای کارکنان نیروهای مسلح که تحت تأثیر القائات فرهنگ استعماری غرب که طی ده‏ها سال متمادی  قرار داشتند، خود مهم‏ترین نتیجه تأسیس نهاد جهاد خودکفایی در ارتش است که در راستای نیل به استقلال واقعی و رسیدن به یکی از محوری‌ترین شعارها و آرمان‏‌های انقلاب شکوهمند اسلامی ایران است.‏ بدین ترتیب با همت و تلاش کارکنان خلاق و مبتکر نیروی هوایی،هزران قطعه حساس و حیاتی تجهیزات هوایی و پرواری، صدها پروژه تحقیقاتی و فنی با انجام تغییرات بنیادی در تجهیزات موجود و حتی ساخت تجهیزات نوین صورت پذیرفت. در فرایند آماده‌‏سازی، تعمیر و نگهداری و ساخت قطعات، جهادخودکفایی نیروی هوایی ارتش نقش برجسته‌‏ای در دوران دفاع مقدس داشته است که با ایجاد و تشکیل واحدهای تحقیقاتی صنعتی و جهادخوکفایی با شتاب بیشتری ادامه یافت و نتایج ثمربخشی در طول حدود چهار سال اول دفاع مقدس به همراه داشت.

ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﯽ ﺑﺎ درک درﺳﺖ و ﺻﺤﯿﺢ از ﺷﺮاﯾﻂ، در ﺑﺮﻫﻪ‌ای از ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺎ اﻗﺪاﻣﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ و ﺑﻪ ﺟﺎ، ﻣﻘﺪﻣﺎت ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺟﻬﺎدﺧﻮدﮐﻔﺎﯾﯽ را ﻓﺮاﻫﻢ کردند و ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﯾﺐ و ﺗﺄﺳﯿﺲ آن، ﺑﺎ اﺑﺘﮑﺎر و ﺧﻼﻗﯿﺖ و ﺧﻠﻖ ﭘﺮوژهﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ در ﻃﻮل ﻫﺸﺖ ﺳﺎل دﻓﺎع ﻣﻘﺪس و ﭘﺲ از آن، ﺿﻤﻦ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺑﺮﺧﯽ از ﻧﯿﺎزﻫﺎی دﻓﺎع ﻣﻘﺪس، ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺖ و ﺗﻌﻤﯿﺮ، راه‌‏اﻧﺪازی، ﺑﺎزﺳﺎزی ﺗﺠﻬﯿﺰات و ادوات ﻧﻘﺶ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه‏ای را اﯾﻔﺎ ﻧﻤﻮدﻧﺪ.‏ ﺑﻪﻃﻮری ﮐﻪ در اﯾﻦ راﺑﻄﻪ ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی(مدظله العالی) ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ:

«ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﻰ در ﻃﻮل اﯾﻦ ﺳﺎلﻫﺎ در ﺻﻔﻮف ﻣﻘﺪم ﻫﻤه ﮐﺎرﻫﺎی اﻓﺘﺨﺎرآﻣﯿﺰی ﮐﻪ از ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻣﺴﻠﺢ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻰرﻓﺖ، ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ.‏ در دوران دﻓﺎع ﻣﻘﺪس، ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﻰ در ﺑﺨﺶ آﻓﻨﺪ و ﭘﺪاﻓﻨﺪ ﮐﺎرﻫﺎی درﺧﺸﺎﻧﻰ ﮐﺮد و .‏.‏.‏ .

در ﻋﺮﺻﻪ ﺳﺎزﻧﺪﮔﻰ ﻫﻢ اوﻟﯿﻦﺑﺨﺶ از ارﺗﺶ ﮐﻪ ﺟﻬﺎد ﺧﻮدﮐﻔﺎﯾﻰ را ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺣﻘﯿﻘﻰ ﮐﻠﻤﻪ در ﺧﻮد اﯾﺠﺎد ﮐﺮد، ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﻰ ﺑﻮد.‏ ﺑﻨﺪه از ﻧﺰدﯾﮏ در ﺟﺮﯾﺎن ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﺟﻬﺎد ﺧﻮدﮐﻔﺎﯾﻰ در ﻧﯿﺮوی ﻫﻮاﯾﻰ و در ﺳﺎﯾﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ارﺗﺶ ﺑﻮدم، ﮐﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﺑﺎ ارزﺷﻰ را اﻧﺠﺎم داده اﻧﺪ.‏ ﻣﯿﻞ ﺑﻪ اﺳﺘﻘﻼل، ﻣﯿﻞ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ارﺗﺸﻰِ اﯾﺮاﻧﻰ و ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺳﺮ ﺧﻮد را ﺑﺎﻻ ﺑﮕﯿﺮد و ﺑﻪ ﻧﯿﺮوی ذاﺗﻰ ﺧﻮد اﻓﺘﺨﺎر ﮐﻨﺪ، اول در اﯾﻦ ﻧﯿﺮو ﺑﻮد ﮐﻪ ﺳﺮ ﮐﺸﯿﺪ و ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﺑﺰرگ و ﺑﺎ ارزﺷﻰ ﻣﻨﺘﻬﻰ ﺷﺪ و ﮔﺮه ﻫﺎﯾﻰ را ﺑﺎز ﮐﺮد.‏»

اگرچه فرمان تاریخی جهاد خودکفایی در ارتش توسط آیت‌الله خامنه‌ای ـ رئیس‌جمهور وقت ـ در هشتم فروردین سال ۶۲ صادر شد، اما خودکفایی و خود باوری در ارتش از سال ۶۰ و از زمانی که قطعات جنگنده‌ها و رادارها در نیروی هوایی در حال تمام شدن بود، آغاز شد.

با توجه به اینکه ایران از ابتدای دوران دفاع مقدس تحریم بود و راه‌های تجاری و بازرگانی بر روی ایران بسته بود و جنگ نیز باید اداره می‌شد، ظرفیت‌ها و توانمندی‌های داخلی برای تامین قطعات به کار گرفته و نهضت تولید قطعه در ارتش آغاز شد. این اقدام برای نخستین بار در نیروی هوایی ارتش انجام شد و به نیروهای زمینی و دریایی نیز سرایت پیدا کرد.

جهادهای خودکفایی که در تمامی نیروهای ارتش سروسامان گرفته بود، کار را با تعمیرات و ساخت قطعات حساس و ضروری تجهیزات و سامانه‌ها از قبیل هواپیماها، بالگردها، ناوها، تانک و توپ‌ها شروع کردند تا این که جنگ تحمیلی پایان یافت و تجهیزات دفاعی فرسوده شد. در این مقطع زمانی، جهادخودکفایی در زمینه بازسازی و تعمیرات اساسی وارد عمل شد. سپس گام به گام به سمت نوسازی و ساخت تجهیزات جدید و مورد نیاز سامانه های دفاعی  کشور حرکت نمود. این تجهیزات تا قبل از انقلاب به طور کامل دست خارجی‌ها بود و بعد از انقلاب همه چیز را متخصصین نظامی ایرانی به دست گرفتند.

نهضت قطعه‌سازی در ارتش به سرعت توسعه یافت و پس از مدتی کارکنان فنی ارتش با همکاری بخش‌های دانشگاهی و صنعتی کشور توانستند، صنعت مونتاژ و تولید برخی تجهیزات را شکل دهند. مهمترین دستاورد نهضت قطعه‌سازی و شکل‌گیری جهادهای خودکفایی در نیروهای ارتش این بود که مدیران و متخصصان نظامی و غیرنظامی به این باور رسیدند که ما می‌توانیم هواپیما، ناو جنگی،تانک، موشک و پیچیده‌ترین تجهیزات و تسلیحات نظامی را خودمان بسازیم.

طراحی و ساخت انواع هواپیماهای جنگی و آموزشی از قبیل تندر، درنا، صاعقه، آذرخش، بمب‌های هدایت شونده لیزری، شبیه سازهای آموزشی؛ طراحی و ساخت ناو و ناوچه‌های جنگی و پشتیبانی مانند ناو جماران؛ طراحی و ساخت تجهیزات زرهی از قبیل تانک‌‎های ذوالفقار، نفربرهای و تجهیزات رزم انفرادی و شبیه‌سازها؛ طراحی و ساخت انواع رادار، تجهیزات موشکی، دفاعی و الکترونیکی پدافند هوایی و ساخت هزاران قطعه حساس و پیچیده تجهیزات دفاعی بخش کوچکی از اقدامات خودکفایی و خود باوری ارتش در دوران دفاع مقدس و پس از آن می‌‎باشد. این روند خودباوری و خودکفایی همچنان با قوت، قدرت، شدت، جدیت و پشتکار ساری و جاری است.

یکی از دستاوردهای دفاع مقدس هشت ساله ملت ایران به ویژه در حوزه نظامی و نیروهای مسلح و ارتش، تقویت روحیه خودباوری و خودکفایی بوده است. بعد از دفاع مقدس هم با تکیه بر تجربیات ارزنده‌ای که از جنگ به دست آمده بود این خود باوری ادامه یافت و نتیجه این شده است که امروز ما صاحب ارتش و نیروی مسلح عاری از هرگونه وابستگی هستیم. استقلال کامل دفاعی و امنیتی هدیه‌ای است که امروز ارتش به ملت بزرگ و رهبر فرزانه انقلاب هدیه می‌کند.

امروز ارتش جمهوری اسلامی ایران با اتکا به جوانان متعهد و متخصص به نقطه‌ای از توانمندی و خودباوری رسیده‌ که نیازهای تجهیزاتی نظامی و دفاعی خود را در داخل تولید و بومی سازی کرده و تدبیر راه‌گشای معمار کبیر انقلاب امام راحل عزیز و رهبر معظم انقلاب اسلامی (مد ظله‌العالی) مبنی بر «ما می‌توانیم» را محقق کرده است.

ارتش جمهوری اسلامی ایران توانسته است در طول بیش از چهار دهه با ایجاد تغییرات اساسی و تحولات لازم در طراحی و تولیدات نیازهای دفاعی متناسب با شرایط تهدید، با کمک دانشمندان جوان خود و نیروهای مسلح، مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی کشور عزیزمان، نیازهای خود در زمین، هوا و دریا را تأمین کرده و تحیّر بیگانگان را برانگیزد و نقطه اتکا و قوت مردم و  دست بلند نظام در مقابل زورگویی‌های دشمنان باشد.

امروز ارتش انقلابی جمهوری اسلامی ایران در گام دوم انقلاب نیز با اتکا بر همت والا و توانمندی بی‌نظیر جوانان برومند این مرز و بوم در حوزه دفاعی، با سرمایه ‌گذاری و اعتماد بر جوانان و دانشمندان خود از هر سد و مانعی در رسیدن به اهداف والای انقلاب اسلامی، همچون هشت جنگ تحمیلی، عبور خواهدکرد.

در حوزه سامانه‌ها و تجهیزات دفاعی ارتش جمهوری اسلامی ایران وابسته نیست. با توکل بر خدا و تکیه بر توان ملت سرافراز نیروهای مسلح به ویژه ارتش توانسته است نیازمندی‌هایشان را خود به خوبی مرتفع نمایند و در حال حاضر روحیه خودباوری و اعتقاد راسخ به آرمان های انقلاب اسلامی و ولایت پذیری مشخصه اصلی نیروهای مخلص و مردمی ارتش است.

نگاهی گذرا به توانمندی‌های نظامی و دفاعی کشورمان که ثمره لبیک مسئولان نیروهای مسلح به فرمان مقام معظم رهبری(مدظله العالی) مبنی بر خودکفایی و خودباوری است، نشان می‌دهد، در این شرایط که دنیای کفر و استکبار برخورد خصومت آمیز با ملت ایران را پیشه کرده‌است، تنها راه ظفرمندی، اتکاء به قدرت داخلی و تجدید روحیه استقلال و خودباوری است.

 حال که دشمن در جنگ نرم اعتماد به نفس و خودباوری ما را نشانه رفته؛ لذا طبق فرمایشات مقام معظم رهبری(مدظله العالی):«این روحیه‌ی استقلال و خودباوری برای ارتش مهم بود، برای نیروهای مسلح [هم ]مهم بود، تا امروز هم مهم است، برای آینده هم مهم است» بدون تردید باید این روحیه استقلال و خودباوری با تکیه بر ظرفیت‌های درونی علمی و پژوهشی که در نیروهای مسلح و به ویژه ارتش تبلور و عنیت یافته است، به عنوان الگویی کارآمد برای سایر بخش‌های کشور معرفی شود. 

بدون دیدگاه